Zbrodnia a wykroczenie. Jak Kodeks karny różnicuje przestępstwa?

Bardzo często charakter przestępstwa określa się mianem „ciężkie” lub „lekkie”. Wynika to między innymi z tego, że zazwyczaj kojarzy się ono wyłącznie ze zbrodnią, podczas gdy stanowi je również...

Bardzo często charakter przestępstwa określa się mianem „ciężkie” lub „lekkie”. Wynika to między innymi z tego, że zazwyczaj kojarzy się ono wyłącznie ze zbrodnią, podczas gdy stanowi je również tzw. występek. Zasadniczą różnicą jest stopień szkodliwości popełnionego czynu i przewidziana kara.

Termin „przestępstwo” nie posiada jednoznacznej definicji i zawsze jest interpretowany w kontekście przepisów prawa. W ogólnym rozumieniu, jest to po prostu czyn (działanie lub zaniechanie) zabroniony przez obowiązującą w chwili jego popełniania ustawę. Jako sprzeczny z przyjętymi zasadami życia wspólnoty spotyka się ze szczególnym potępieniem społeczeństwa i niesie konsekwencje w postaci kary. Brak definicji przestępstwa nie jest jedynym problemem. Wątpliwości rodzi także specyfika pojęcia „czyn”, która od dawna jest przedmiotem rozważań specjalistów. Mimo wielu różnic, znawcy prawa w jednym aspekcie wydają się zgodni. Czynami nie są myśli, zamiary i poglądy człowieka, dopóki nie wejdą w fazę realizacji. Z tych samych powodów nie mogą stać się podstawą odpowiedzialności karnej.

Czyny zabronione

W kodeksie karnym czytamy:  Odpowiedzialności karnej podlega ten tylko, kto popełnia czyn zabroniony pod groźbą kary przez ustawę obowiązującą w czasie jego popełnienia. Co to oznacza w praktyce? Jeśli popełniony czyn nie został określony obowiązującymi przepisami prawa, nie może zostać zakwalifikowany jako przestępstwo. Kluczowy okazuje się odpowiedni zapis w ustawie. Konsekwencje prawne nie mogą być egzekwowane także w sytuacji, gdy notyfikacja zostaje dodana, a przestępstwo zostało popełnione wcześniej. Zgodnie z popularną maksymą „prawo nie działa wstecz” sankcji podlegają wyłącznie te zachowania, które w momencie wykonania były już ujęte w ustawie. Wszystkie czyny zabronione znaleźć można w aktualnym Kodeksie Karnym od Profinfo.pl.

Czy jednak każdy czyn wyczerpujący znamiona przestępstwa będzie miał takie samo znaczenie? Okazuje się, że nie. Ustawodawca różnicuje charakter przestępstwa w zależności od stopnia jego szkodliwości oraz okoliczności popełnienia i wyróżnia zbrodnię oraz występek.

Pojęcie zbrodni

Wszystkie aspekty czynów zabronionych reguluje Kodeks Karny. Według jego zapisów przestępstwo zostaje zakwalifikowane jako zbrodnia, gdy nosi znamiona czynu zabronionego, popełniane jest umyślnie i z premedytacją. W kwalifikacji  kluczowe są okoliczności popełnienia czynu. Zgodnie ustawą zbrodnią nie będzie działanie, którego sprawca nie jest w stanie przewidzieć, nie może nad nim zapanować lub dokonywane jest nieświadomie.

Zbrodnia, jako czyn budzący szczególny sprzeciw społeczny, zagrożona jest wysoką karą. Ta ustalana jest proporcjonalnie do wagi popełnionego czynu i nie może być krótsza niż 3 lata pozbawienia wolności.

Pojęcie występku

Nie każdy czyn zabroniony ma taką samą szkodliwość. Inaczej traktowane jest pobicie, inaczej kradzież cukierków ze sklepu.  W większości przypadków sądy mają do czynienia właśnie z występkami , które są czynami zabronionymi, obciążonymi karą grzywny powyżej 20 stawek dziennych, karą ograniczenia wolności oraz pozbawieniem wolności przekraczającym miesiąc. W odróżnieniu od zbrodni szkodliwość społeczna występku jest niższa, mniej dotkliwa jest również kara. Występek może być popełniany umyślnie lub nieumyślnie, jeśli ustawa tak stanowi.

Kategorie
Prawo
Brak komentarzy

Zostaw odpowiedź

*

*

Podobne wpisy